Gece Burun Tıkanıklığı: Alerjik Rinit mi, Yapısal mı?

Gece Burun Tıkanıklığı: Alerjik Rinit mi, Yapısal Tıkanıklık mı?

Gündüz rahat nefes alırken geceleri burnun tıkanması, uykuda ağızdan nefes alma ve sabah ağız kuruluğuyla uyanma pek çok kişinin yaşadığı bir durumdur. Medikal Akademi'de yer alan bir KBB uzmanı değerlendirmesinde burun tıkanıklığının bir hastalıktan çok bir belirti olduğu, önemli olanın bu yakınmaya neden olan sebebi ortaya çıkarmak olduğu anlatılır. Gece artan tıkanıklığın arkasında alerjik rinit gibi geçici ve dönemsel nedenler de, septum eğriliği ya da konka büyümesi gibi yapısal nedenler de bulunabilir. Çoğu zaman bu nedenler birlikte görülür.

Bu yazı alerjik rinit ile yapısal burun tıkanıklığı arasındaki genel farkları, kaynaklarda anlatılan belirtileri ve hekime ne zaman başvurulabileceğini bilgilendirme amacıyla anlatır. Tanı koymaz, tedavi önermez ve hekim muayenesinin yerine geçmez. Belirtiler ve süreç kişiden kişiye değişiklik gösterebilir.

Burun Tıkanıklığı Geceleri Neden Artabilir?

Acıbadem Sağlık Grubu'nun konka hipertrofisi (burun eti büyümesi) konulu yazısında yatar pozisyonda burun dokularının daha fazla şişerek tıkanıklığı belirgin hale getirebildiği, konka hipertrofisi olan kişilerde bu durumun gece boyunca daha sık yaşanabildiği anlatılır. Milliyet Pembe Nar'daki bir KBB uzmanı yazısında da bir grup hastanın burnunun zaman zaman tıkandığını, özellikle gece yatınca, nezle ya da grip sırasında veya alerjik dönemlerde şikayetin arttığını söylediği belirtilir.

Memorial'in septum deviasyonu konulu sayfasında ise bazı kişilerin gündüz bir burun deliğinin, gece ise diğerinin tıkandığını ifade edebildiği anlatılır. Yani gece tıkanıklığı tek bir nedene işaret etmez. Bu nedenle şikayetin ne zaman başladığı, hangi dönemlerde arttığı ve yanında hangi belirtilerin olduğu muayenede hekime anlatılabilir.

Alerjik Rinit Nedir?

Burun alerjiye hedef olan önemli organlardan biridir. Alerjik reaksiyon sonucunda burun tıkanıklığı, art arda hapşırma ve burun akıntısı gibi belirtiler ortaya çıkabilir. Acıbadem Sağlık Grubu'nun burun tıkanıklığı konulu yazısında alerjilerin polenlere bağlıysa mevsimsel olarak gelişebildiği, ev tozu gibi bir nedenden kaynaklanıyorsa tüm yıl boyunca da sürebildiği anlatılır.

Alerjik rinitte belirtilerin kaynaklarda şu şekilde anlatıldığı görülür:

Burun tıkanıklığı ve burun akıntısı.
Art arda hapşırık.
Belirli dönemlerde ya da belirli ortamlarda artan şikayetler.
Burun mukozasında şişlik.

Medikal Akademi'deki değerlendirmede alerjik rinit için mümkünse şikayetlere neden olan etkenlerden uzak durmanın önemli olduğu, çeşitli ilaç tedavileriyle yakınmaların büyük oranda kontrol altına alınabildiği anlatılır. Alerjinin hangi etkene bağlı olduğu ve hangi yaklaşımın uygun olduğu hekim tarafından belirlenir.

Yapısal Burun Tıkanıklığı Nedir?

Yapısal tıkanıklık, burun içindeki ya da dışındaki anatomik özelliklerin hava akışını kısıtlamasıyla ortaya çıkan tıkanıklıktır. Kaynaklarda bu grupta şu nedenler sayılır:

Septum deviasyonu: Burun içini iki bölmeye ayıran septumun eğri olması. Memorial'in sayfasında septumdaki eğriliğin hava akışını bozarak burun tıkanıklığına neden olabildiği, tıkanıklığın eğriliğin olduğu tarafta daha belirgin olmakla birlikte iki tarafta da hissedilebildiği anlatılır.
Konka hipertrofisi: Acıbadem Sağlık Grubu'na göre konkalar burun içinde bulunan, kan damarlarından zengin yapılardır ve alerjik ve iltihabi hastalıklarda burun tıkanıklığı yapacak kadar büyüyebilir.
Nazal valv darlığı ve travma sonrası yapı değişiklikleri: Milliyet Pembe Nar'daki yazıda burun eğriliği, burun etlerinin büyük olması ve buruna alınan travmalar sonucunda anatomik yapının bozulmasının tıkanıklığa neden olabildiği, nazal valv darlığının da tıkanıklık sebepleri arasında olduğu belirtilir.

Septum eğriliği hakkında ayrıntılı bilgi için Burun Kemik Eğriliği ve Septum Deviasyonu yazısına bakılabilir.

İkisi Arasındaki Genel Farklar

Milliyet Pembe Nar'daki yazıda genel olarak septum deviasyonu gibi anatomik bozukluklara bağlı olarak kalıcı burun tıkanıklığı oluşabildiği, geçici burun tıkanıklığının ise genel olarak iltihabi ve alerjik durumlarda görüldüğü anlatılır. Bu bilgi, iki grubu ayırt etmek için genel bir çerçeve sunar:

Alerjik ve iltihabi nedenler: Çoğunlukla dönemsel ya da geçici seyreder. Hapşırık, burun akıntısı ve alerjik dönemlerde artış eşlik edebilir.
Yapısal nedenler: Çoğunlukla kalıcı ya da sürekli seyreder. Tıkanıklık bir tarafta daha belirgin olabilir.
Birlikte görülme: Milliyet Pembe Nar'daki KBB uzmanı yazısında, burun eğriliği olan kişide mukoza ya da konka şişmesi veya alerjik nezle gibi başka koşulların da tıkanıklığa katkı verebildiği, mukozayı şişiren bir hastalık varsa eğriliğin olduğundan daha kötü gösterebileceği belirtilir.

Bu ayrım yalnızca genel bir çerçevedir. Kişinin tıkanıklığının hangi gruba girdiği, burun içi muayene ve gerekirse ek tetkiklerle hekim tarafından değerlendirilir.

Burun Tıkanıklığına Yol Açabilen Diğer Durumlar

Enfeksiyonlar: Nezle gibi virüslerin yol açtığı üst solunum yolu enfeksiyonlarında burun içini döşeyen mukoza şişer ve salgı artar. Bu durum tıkanıklığa neden olabilir.
Sinüzit: Burun tıkanıklığı ve akıntı ile seyreden sinüs enfeksiyonlarında hekim değerlendirmesi gerekir. Kronikleşen sinüzitlerde ilaç tedavisine yanıt alınamazsa farklı yaklaşımlar gündeme gelebilir.
Burun polipleri: Acıbadem Sağlık Grubu'nun yazısında bazı kişilerde sinüslerden polip denilen yapıların gelişebildiği anlatılır.
Vazomotor rinit: Medikal Akademi'de burundaki kan damarlarıyla ilgili bir tıkanıklık nedeni olarak anılır.
Geniz eti büyümesi: Çocuklarda sık görülen bir nedendir. Acıbadem Sağlık Grubu'na göre tıkanıklık, horlama ve gece huzursuz uyuma ile birlikte görülebilir.

Ağızdan Nefes Alma, Horlama ve Uyku

Memorial'in sayfasında burun tıkanıklığı nedeniyle özellikle uyku sırasında ağızdan nefes alma ihtiyacının ortaya çıkabildiği, bunun ağız kuruluğu, boğazda tahriş ve tekrarlayan üst solunum yolu enfeksiyonlarına zemin hazırlayabildiği anlatılır. Aynı sayfada gece boyunca yetersiz burun solunumunun horlamaya yol açabildiği belirtilir. Milliyet Pembe Nar'daki yazıda ise burun tıkanıklığının horlamayı artırabildiği anlatılır. Horlama, uykuda solunum duraklaması şüphesi ve gün içinde yorgunluk gibi şikayetlerde hekime başvurulması gerekir.

Hekim Muayenesinde Neler Yapılır?

Acıbadem Sağlık Grubu'nun konka hipertrofisi sayfasında burun eti büyümesi tanısının yalnızca kişinin şikayetlerine bakılarak konmadığı, çünkü burun tıkanıklığının altında farklı nedenler olabileceği anlatılır. Şüphe halinde kulak burun boğaz uzmanına başvurulması gerektiği, tomografi gibi ileri tetkiklerin ise özellikle septum deviasyonu ya da konka bülloza gibi ek sorunlar varsa kullanıldığı belirtilir. Muayenede genellikle şu başlıklar ele alınır:

Şikayetin süresi, hangi saatlerde ve hangi dönemlerde arttığı.
Hapşırık, akıntı, kaşıntı, koku azalması gibi eşlik eden belirtiler.
Daha önce geçirilen burun travmaları ve ameliyatlar.
Kullanılan ilaçlar ve burun spreyleri.
Burun içinin muayenesi ve gerektiğinde ek tetkikler.

KBB muayenesinin kapsamı için Eskişehir KBB Muayenesi yazısına bakılabilir.

Kaynaklarda Anlatılan Yaklaşımlar

Tedavi yaklaşımı nedene göre değişir ve yalnızca hekim tarafından belirlenir. Kaynaklarda anlatılan genel çerçeve şöyledir:

Acıbadem Sağlık Grubu'na göre alerjik rinit kaynaklı burun eti büyümesinde antihistaminik ve kortizonlu spreyler gibi ilaç yaklaşımları gündeme gelebilir.
Aynı kaynakta ilaç tedavilerine yanıt alınamayan konka büyümelerinde radyofrekans gibi yöntemlerle burun etlerinin küçültülmesinin gerekebildiği anlatılır.
Milliyet Pembe Nar'daki yazıda alerjik rinit ve iltihabi durumlarda ilaç tedavisinin çoğu zaman yeterli olduğu, septum deviasyonu, nazal polip ve ilaç tedavisine dirençli kronik sinüzit gibi durumlarda ise operasyon planlanması gerektiği belirtilir.
Başka bir KBB uzmanı yazısında burun eğriliği olan herkeste septoplasti gerekmediği, şiddetli ve belirgin bir eğrilik yoksa değerlendirmenin titizlikle yapılması gerektiği anlatılır.
Acıbadem Sağlık Grubu'nun deviasyon sayfasında alerjik kişilerde alerji mevsiminde ameliyat yapılması önerilmediği, deviasyon ve konka büyümesi ameliyatlarının birlikte uygulanabildiği belirtilir.

Septum ameliyatının ve burun estetiğiyle birlikte planlanabilen fonksiyonel yaklaşımın ayrıntıları Burun Estetiği ve Nefes Alma Sorunları: Fonksiyonel Rinoplasti ile Burun Ameliyatı Sonrası Nefes Alma Süreci yazılarında yer alır.

Hekime Ne Zaman Başvurulmalıdır?

Aşağıdaki durumlarda gecikmeden kulak burun boğaz hekimine başvurulması önerilir:

Daha önce şikayeti olmayan kişide sonradan gelişen ve özellikle tek taraflı olan burun tıkanıklığı.
Tek taraflı tıkanıklığa burun kanamasının eşlik etmesi.
Haftalar süren ve ilaçlarla gerilemeyen tıkanıklık.
Uykuda solunum duraklaması şüphesi, belirgin horlama ve gün içinde aşırı yorgunluk.
Yüz ağrısı, koyu renkli ya da kötü kokulu akıntı, ateş.
Koku alma duyusunda azalma.

Acıbadem Sağlık Grubu'nun yazısında enfeksiyon ve travma gibi sebepler yokken sonradan gelişen, özellikle tek taraflı olan veya burun kanamasının eşlik ettiği tıkanıklıkların ayrıntılı değerlendirme gerektirdiği anlatılır. Tek taraflı tıkanıklıkla ilgili ayrıntılar için Eskişehir Tek Taraflı Burun Tıkanıklığı: Nedenleri, Değerlendirme ve Tedavi yazısı okunabilir.

Muayeneye Giderken Hazırlık

Şikayetin başladığı zamanı ve hangi dönemlerde arttığını not etmek.
Kullanılan ilaç ve burun spreylerini listelemek. Spreylerin kullanım süresi hekime sorulmalıdır.
Bilinen alerjileri ve ailede alerjik hastalık öyküsünü hazırlamak.
Daha önce yapılmış tetkik ve raporları yanında getirmek.
Uyku sırasında horlama ya da solunum duraklaması gözlemleyen biri varsa bunu hekime iletmek.

Burun Estetiği ile İlişkisi

Milliyet Pembe Nar'daki yazıda, burun estetiği ameliyatlarının tıkanıklığa yol açan septum deviasyonu olan burunlarda birlikte gündeme gelebildiği anlatılır. Bu nedenle burun şeklinden memnun olmayan ve aynı zamanda nefes alma sorunu yaşayan kişiler muayenede iki konuyu birlikte konuşabilir. Ameliyat öncesi değerlendirmeler için Eskişehir Burun Estetiği Öncesi Muayeneler yazısına bakılabilir.

Eskişehir'de Muayene İçin Bilgiler

Burun tıkanıklığı şikayetleri için kulak burun boğaz muayenesi yapılabilir. Muayene için iletişim bilgileri: Hoşnudiye Mah. Ayşen Sk. Dorya Residence A Blok No: 95, Tepebaşı, Eskişehir. Telefon: 0552 155 11 01.

Sıkça Sorulan Sorular

Gece burun tıkanıklığı neden artabilir?

Acıbadem Sağlık Grubu'na göre yatar pozisyonda burun dokuları daha fazla şişerek tıkanıklığı belirgin hale getirebilir. Alerjik dönemler, nezle ve konka büyümesi gibi durumlarda şikayet geceleri artabilir.

Alerjik rinit ile yapısal tıkanıklık nasıl ayırt edilir?

Kaynaklarda geçici tıkanıklıkların genel olarak iltihabi ve alerjik durumlarda, kalıcı tıkanıklıkların ise septum deviasyonu gibi anatomik nedenlerde görüldüğü anlatılır. Ancak iki durum birlikte olabilir. Kesin ayrım için burun içi muayene gerekir.

Alerjik rinitte hangi belirtiler görülebilir?

Burun tıkanıklığı, art arda hapşırık ve burun akıntısı kaynaklarda alerjik reaksiyonun belirtileri olarak anlatılır. Alerji polenlere bağlıysa mevsimsel, ev tozuna bağlıysa tüm yıl boyunca sürebilir.

Konka hipertrofisi nedir?

Konkalar burun içindeki kan damarlarından zengin yapılardır. Alerjik ve iltihabi hastalıklarda burun tıkanıklığı yapacak kadar büyüyebilirler. Tanıda yalnızca şikayet yeterli sayılmaz, kulak burun boğaz muayenesi gerekir.

Burun eğriliği olan herkes ameliyat olmalı mıdır?

Kaynaklardan birinde burun eğriliği olan herkeste septoplasti gerekmediği, şiddetli bir eğrilik yoksa değerlendirmenin titizlikle yapılması gerektiği anlatılır. Ameliyat kararını hekim verir.

Tek taraflı burun tıkanıklığı için ne zaman hekime başvurulmalıdır?

Daha önce olmayan, sonradan gelişen ve özellikle tek taraflı ya da burun kanamasının eşlik ettiği tıkanıklıklar kaynaklarda ayrıntılı değerlendirme gerektiren durumlar arasında anılır. Bu durumda gecikmeden kulak burun boğaz hekimine başvurulması önerilir.

Burun estetiği ile burun tıkanıklığı birlikte ele alınabilir mi?

Kaynaklarda burun estetiği ameliyatlarının septum deviasyonu gibi tıkanıklık nedenleriyle birlikte planlanabildiği anlatılır. Bu karar muayene sonrasında hekim tarafından verilir.

İlgili Yazılar

Kaynaklar

Acıbadem Sağlık Grubu, Burun tıkanıklığının 6 yaygın nedeni.
Acıbadem Sağlık Grubu, Konka hipertrofisi (burun eti büyümesi) nedir, nasıl tedavi edilir.
Acıbadem Sağlık Grubu, Deviasyon nedir, ameliyatı nasıl yapılır.
Memorial Sağlık Grubu, Burun kemiği eğriliği nedir, ameliyatı nasıl yapılır.
Milliyet Pembe Nar, Kalıcı burun tıkanıklığı hipertansiyona neden oluyor (05.06.2021).
Milliyet Pembe Nar, Op. Dr. Atilla Şengör, Burnumda eğrilik varmış, ameliyat olmam gerekir mi.
Medikal Akademi, Burun tıkanıklığı yapan 7 neden (11 Aralık 2017).

Bu yazı bilgilendirme amaçlıdır. Kesin teşhis ve tedavi için mutlaka uzman hekim muayenesi gerekir.

Gece Burun Tıkanıklığı: Alerjik Rinit ile Yapısal Tıkanıklığın Farkı Nedir?